Ad Square
10394628_10152288654103380_2031411598537769774_n

Doğada Yoga Günleri Başladı…

Share on Facebook Bunu paylaş:YazdırFacebookLinkedInRedditE-postaStumbleUponGoogleTumblrPinterest Devamı →

selman ada

Selman Ada DOB Genel Müdürü Oldu…

Yaşamını Mersin’de sürdüren Besteci, Orkestra Şefi, Piyanist Selman Ada, 24 Temmuz 2014 tarihinde Devlet Opera ve... 

DSC_0027

L. Hair World’de Framesi Bakım Günleri Başladı…

Mersin’in ilk ve tek okullu bayan kuaförü Leyla Dilgil geçtiğimiz günlerde faaliyete geçirdiği L. Hair World... 

memoss001

Memoş Tantuni Kurumsallaşma Sürecini Hızlandırdı…

Mersin’in en lezzetli tantuni markası olan Memoş Tantuni son bir kaç yılda yaptığı değişimlerle tüketicilerin... 

DSC_0173

L.Hair World Açıldı…

Mersin’in ilk ”okulundan mezun” kuaför salonu açıldı. İngiltere’de yaşadığı yıllarda yüksek okul... 

6.760 views

Kent Kültürünün Önemli Bir Parçası; Seyyar Satıcılar…

Kategori : Ana Sayfa - Etiketler :, , , , - Tarih : 03 Şubat 2013

seyyar09

Enformel (kayıt dışı) ekonominin baş aktörlerinden seyyar satıcılar

seyyar07

Seyyar satıcı, belli bir satış yerinde çalışmayan, tüketicinin bulunduğu yere giderek malını satışa sunan kimse olarak tanımlanıyor. Adı üstünde seyyar, mobil yani.  İşportacıyla farkı da buradan geliyor. Seyyar satıcı hareket halinde iken, işportacılar sabit bir yerde satış yapıyorlar.

 Hareket halindeki seyyar satıcılar kaçak olarak çalışıyor, istedikleri yerde mal satıyor ve vergi ödemiyorken,  tekstilden gıdaya, elektronik eşyadan kırtasiyelik araç ve gereçlere, mutfak malzemelerinden kozmetik ve hediyelik eşyaya kadar akla gelebilecek her şeyi satan işportacılar belirli bir yerde sabit durup belediyeye işgaliye parası ve maliyeye vergi ödüyorlar.  İşte yıllardır görmeye alıştığımız, kamu görevlileri ile seyyar satıcı arasındaki mücadelenin temelinde yatan sebep buradan doğuyor.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

PEKİ NEDEN ÇÖZÜM BULUNAMIYOR ?

Seyyar satıcılar bir yandan devletle mücadele ederken bir yandan da kendi hiyerarşisi içerisinde bir mücadele veriyor. Bir kere bu işin bile mafyası var. Öncelikle yer kavgası var. Her seyyar satıcı kendi seçimine göre dolaşamıyor mesela.  Kentin sokaklarını, caddelerini, köşe başlarını, kırmızı ışıkları, durakları kısacası yoğunlaşmanın olduğu alanları herhangi bir sözleşme olmaksızın gayri resmi bir şekilde paylaşıyorlar ve sahiplendikleri bu alanlarda başka satıcılara izin vermiyorlar. Doğal olarak her satıcı daha fazla kazanç için geliri yüksek olan semtlerde satış yapmak istiyor.  Bu da kendi aralarında çatışmaları doğuruyor. Çocuk yaştan emeklilere kadar her yaş ve kesimden olan seyyar satıcılar zamanla devletle, esnafla, halkla ve birbirleriyle belli  bir uyum sağlıyorlar. Uydukları ve uyguladıkları bir jargona sahip olan seyyar satıcılar, birbirlerinin satış alanına saygı göstermek, ortak tehlikelere karşı birlikte tavır almak, dayanışma içinde olmak gibi yazılı olmayan bir takım kurallara sahipler. Tüm bunlara hırsızlardan, tinerciden, yeri geldiğinde zabıtalardan korunma ihtiyacı da eklenince,   sektör kendi içerisinde küçük çapta mafyasını doğuruyor.  

 seyyar03

“”””””””Aralarında üniversite öğrencisi olup parasını çıkarmaya çalışan da var,  on kişilik nüfusa sahip ailesini geçindirmeye çalışan da.  “””””””””””””””

 Genel

Ağırlıklı olarak yiyecek ve giyeceğin yüksek getiri sağladığı seyyar satıcılıkta, günlük kazanç satılan eşyaya göre 5 milyon liradan başlayıp 100 milyon liraya kadar çıkabiliyor. Günlük ortalama kazanç ise ortalama 20-40 milyon lira arasında değişiyor. Bayramlar, yılbaşı ve bazı özel günlerde daha fazla satış gerçekleştiren en iyi müşterilerinin  düşük ve orta gelirli kesimden oluştuğu  seyyar satıcıların sayısı tüm  Dünya’da  1 milyonu buluyor.

İşin bir de diğer boyutu var. Kent coğrafyası, ekonomik coğrafya ve sosyal-kültürel coğrafyanın kesişim alanında yer alan ve vergi sisteminin dışında kalan bu sektör enformel ekonominin baş aktörlerinden. Son krizle zor günler geçiren işletmelerin, seyyar satıcı ve işportacılarla baş edemez duruma gelinmesinin de etkisiyle, seyyar satıcıları taşeron olarak tutmaya başladığı gözleniyor. Çünkü  esnaf ürünü seyyar satıcı ve ya işportacıya verdiği zaman KDV ve denetime tabi tutulmuyor. Böyle  olunca dükkan sahipleri de aç kalmamak, dükkanlarını kapamamak ve borçlarını ödeyebilmek için seyyar satıcıya yöneliyor. Bu da kayıt dışı ekonomideki deliğin artmasına sebep oluyor. Tüm bunlar seyyar satıcıların denetime ve sisteme bağlanması gereğini doğuruyor.

Düşük genel giderleri ve bu sektördeki rekabet nedenleriyle düşük fiyatlarla mal ve hizmet üretebilen bu kesim, aslında girişimciliğin temeli. Çok eski tarihlerden itibaren var olan bu sektör denetim altına alınsa ve belli bir sistem içinde gerçekleştirilebilse bir çok fayda bile sağlayabilir.

 seyyar01

NE YAPMALI ?

Seyyar satıcıyı yerinden kaldırmanın, bitmeyen kaçma kovalamacanın ya da tezgahı tahrip edip ürünü ellerinden almanın seyyar satıcılığı bitirmeyeceği bir gerçek. En başta kayıt altına alınmalı. bu da, kentteki tüm seyyar satıcıların kimlik (belge, paso ya da adı her ne olacaksa) almasıyla sağlanabilir. Bu belgeye sahip olmayanların seyyar satıcılık yapamayacağı, belge sahiplerinin aylık olarak belli bir tutar ödeme yapacağı türden.

Her birine bir numara verilebilir ve kendi aralarında paylaşamadıkları yerleşim mekanlarını periyodik olarak dönüşümlü kullanabilirler. Çevre ve gürültü kirliliğine neden olmaması için seyyar arabalar tek tip olabilir. Belediyenin oluşturduğu ya da uygun gördüğü kurallar çerçevesinde ve tipte bir model yaratılabilir.  Gıda için sterilizasyona önem verildiği, diğer ürünler için sunum kolaylığı sağlayan donelere dikkat edilmesi şartıyla arabalar giydirilebilir.

Yaya ve taşıt trafiğinin engellenmemesi ve güvenliğin birincil şart olduğu gibi maddelerin yer aldığı mini bir eğitim ya da bilgilendirme broşürü hazırlanabilir. Kurallara uyulup uyulmadığının denetlenmesi şartıyla.

Tüm bunların yanı sıra seyyar satıcılara da görev düşüyor. Başta gösterilen yeri beğenmemek, belediye ekiplerinin tüm satıcılar için koyduğu kurallara uymamak, ya da vergi kaçırma eğilimde olmak (aylık ödemeyi yapmamak için belediyeye kayıt olmamak) , iyi niyeti su istimal etmek. Tüm bu karşı tutumların, sorunun çözümsüzlüğüne sebep olduğunu görmeleri gerekiyor.

 seyyar06

 “””””””””””””Dünyada bir milyardan fazla insan enformel sektörden geçimini sağlamaktadır. Bunların büyük bir kısmını da seyyar satıcılar oluşturur.””””””””””””””””””””””””””

 seyyar08

Yurt dışında  caddelere canlılık veren, sokakların neşesi olan,  insanların ihtiyaçlarını ucuz ve pratik olarak karşılayan, daha büyükçe girişimlerin adeta laboratuarları haline gelen bu kesim , işsizlikle mücadelede girişimcilere verilen destekle birinci derece  rol oynamakta.  El arabası içinde terlik satan satıcıdan, sandviç satan kişiye kadar tüm seyyar satıcıların hijyen ve güvenlik konusunda nasıl yönlendirilip denetlendiğini, ülkemizde küçük birer vergi kaçağı deliği olan seyyar satıcıların nasıl birer küçük mükellef ya da stajyer girişimci yapılabildiğini gördükçe, neden bizde de olmasın dememek mümkün değil.

özge atinel

Hazırlayan : Özge Atinel

Share on Facebook

Kategoriler

Popüler Konular

Rastgele Konular

iletişim

webmaster@thecitydergisi.com